صبح با سرعت خوب یک ویدئو را تماشا می‌کنید، اما همان اینترنت عصر یا شب ناگهان کند می‌شود. چرا؟ آیا سرعت اینترنت در ساعات مختلف شبانه‌روز تغییر می‌کند؟ شاید حتی چند بار مودم را خاموش و روشن کرده باشید و تصور کنید مشکل از مودم یا سرویس اینترنت شماست.

واقعیت این است که سرعت اینترنت همیشه در تمام ساعات شبانه‌روز یکسان نیست و عوامل مختلفی می‌توانند باعث شوند سرعت، پینگ یا کیفیت اتصال در زمان‌های مختلف تغییر کند.

آیا سرعت اینترنت در تمام ساعات شبانه‌روز یکسان است؟

خیر. عددی که هنگام خرید یک سرویس اینترنت می‌بینید، معمولاً سرعت اسمی یا حداکثر سرعت سرویس است؛ اما سرعتی که در عمل تجربه می‌کنید می‌تواند تحت تأثیر شرایط مختلف تغییر کند.

برای مثال ممکن است یک سرویس در ساعات خلوت عملکرد بسیار خوبی داشته باشد، اما در ساعات اوج مصرف سرعت آن کاهش پیدا کند.

این موضوع تا حدی شبیه خیابان‌های یک شهر است. اگر در یک خیابان تعداد خودروها کم باشد، حرکت سریع و روان است؛ اما در ساعت شلوغی، با افزایش تعداد خودروها، ترافیک ایجاد می‌شود و سرعت حرکت پایین می‌آید.

شبکه اینترنت نیز ظرفیت مشخصی دارد و زمانی که تعداد کاربران و میزان مصرف افزایش پیدا می‌کند، شرایط شبکه می‌تواند با ساعات خلوت متفاوت باشد.

البته این به آن معنا نیست که هر کاهش سرعتی طبیعی است یا هر سرویس اینترنتی باید در ساعات خاصی کند شود. شدت این تغییرات به نوع فناوری، ظرفیت شبکه و کیفیت شرکت سرویس‌دهنده نیز بستگی دارد.

چرا سرعت اینترنت در ساعات مختلف تغییر می‌کند؟

۱. افزایش تعداد کاربران در ساعات شلوغ

یکی از مهم‌ترین دلایل تغییر سرعت اینترنت، افزایش تعداد کاربران در ساعات مشخصی از روز است.

بسیاری از افراد صبح مشغول کار، مدرسه یا فعالیت‌های روزانه هستند و مصرف اینترنت آن‌ها نسبتاً محدودتر است. اما از عصر به بعد، تعداد بیشتری از افراد به خانه برمی‌گردند و استفاده از اینترنت افزایش پیدا می‌کند.

در این ساعات ممکن است چندین نفر به‌صورت هم‌زمان در حال:

  • تماشای فیلم و ویدئو باشند
  • استفاده از شبکه‌های اجتماعی باشند
  • بازی آنلاین انجام دهند
  • تماس تصویری داشته باشند
  • فایل دانلود کنند
  • از سرویس‌های استریم استفاده کنند
  • نرم‌افزارها و بازی‌های خود را به‌روزرسانی کنند

در نتیجه، میزان ترافیک شبکه افزایش پیدا می‌کند و ممکن است کاربر کاهش سرعت را بیشتر احساس کند.

۲. افزایش ترافیک شبکه در ساعات اوج مصرف

در شبکه‌های ارتباطی اصطلاحی به نام Peak Time یا ساعات اوج مصرف وجود دارد.

این ساعات زمانی هستند که میزان استفاده از شبکه بیشتر از حالت معمول است. در بسیاری از مناطق، عصر و شب را می‌توان از زمان‌هایی دانست که مصرف اینترنت افزایش پیدا می‌کند؛ البته ساعت دقیق اوج مصرف برای همه مناطق و سرویس‌ها یکسان نیست.

بنابراین اگر اینترنت شما در ساعت ۱۰ صبح خوب است اما ساعت ۹ شب عملکرد متفاوتی دارد، یکی از احتمالات می‌تواند تغییر میزان ترافیک شبکه باشد.

نکته مهم این است که سرعت اینترنت فقط به سرعت اسمی سرویس شما وابسته نیست؛ ظرفیت شبکه و میزان استفاده از آن نیز اهمیت دارد.

۳. تغییر الگوی مصرف کاربران در طول روز

میزان مصرف اینترنت در طول روز ثابت نیست.

برای مثال ممکن است در ساعات کاری بیشتر از اینترنت برای وب‌گردی، ایمیل، پیام‌رسان‌ها و کارهای اداری استفاده شود، اما شب‌ها مصرف ویدئو، فیلم، بازی و دانلود فایل افزایش پیدا کند.

از آنجا که بعضی فعالیت‌ها به حجم و پهنای باند بیشتری نیاز دارند، تغییر الگوی مصرف می‌تواند روی وضعیت شبکه تأثیر بگذارد.

به همین دلیل است که گاهی کاربری که صبح فقط چند سایت را باز می‌کند، هیچ مشکلی احساس نمی‌کند، اما همان کاربر شب هنگام تماشای ویدئوی آنلاین با کاهش کیفیت یا کندی مواجه می‌شود.

۴. ظرفیت شبکه در منطقه شما

اینترنتی که دریافت می‌کنید بخشی از یک زیرساخت ارتباطی بزرگ‌تر است.

ظرفیت تجهیزات شبکه، مسیر ارتباطی، تعداد کاربران و میزان مصرف در یک منطقه می‌تواند روی کیفیت تجربه اینترنت تأثیر بگذارد.

به همین دلیل ممکن است دو نفر که حتی از یک نوع اینترنت استفاده می‌کنند، در دو منطقه مختلف تجربه کاملاً یکسانی نداشته باشند.

در واقع برای بررسی سرعت اینترنت باید علاوه بر مودم و دستگاه کاربر، شرایط شبکه و زیرساخت ارتباطی را نیز در نظر گرفت.

۵. نوع اینترنت 

همه اینترنت ها عملکرد یکسانی ندارند.

اینترنت موبایل، TD-LTE، اینترنت وایرلس (Wireless)، فیبر نوری و سایر فناوری‌های ارتباطی هرکدام ویژگی‌ها و شرایط فنی متفاوتی دارند.

برای مثال در برخی سرویس‌های بی‌سیم، کیفیت سیگنال و شرایط ارتباط بین تجهیزات می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد. در برخی سرویس‌های اشتراکی نیز میزان استفاده سایر کاربران می‌تواند روی تجربه کاربر تأثیر بگذارد.

بنابراین هنگام انتخاب اینترنت، بهتر است فقط به عدد سرعت توجه نکنیم و پایداری اتصال، کیفیت شبکه و نوع فناوری را نیز در نظر بگیریم.

۶. کیفیت سیگنال در اینترنت‌های بی‌سیم (وایرلس)

اگر از اینترنت بی‌سیم استفاده می‌کنید، کیفیت سیگنال یکی از عوامل مهم در عملکرد اتصال است.

فاصله از تجهیزات ارتباطی، وجود موانع، شرایط محیطی و کیفیت تجهیزات می‌تواند بر کیفیت سیگنال تأثیر بگذارد.

البته اگر سرعت اینترنت شما فقط در ساعات مشخصی کاهش پیدا می‌کند، نباید بلافاصله مشکل را به سیگنال نسبت داد. بهتر است ابتدا سرعت و کیفیت اتصال را در ساعات مختلف مقایسه کنید.

۷. تعداد دستگاه‌های متصل به مودم

گاهی دلیل کند شدن اینترنت بسیار ساده‌تر از چیزی است که تصور می‌کنیم!

ممکن است در یک خانه چند دستگاه به‌صورت هم‌زمان از اینترنت استفاده کنند؛ برای مثال:

  • تلویزیون هوشمند در حال پخش فیلم باشد.
  • یک گوشی در حال دانلود عکس و ویدئو باشد.
  • لپ‌تاپ در حال دریافت به‌روزرسانی باشد.
  • یک نفر در حال بازی آنلاین باشد.
  • دستگاه دیگری در حال آپلود فایل باشد.

در چنین شرایطی پهنای باند اینترنت بین فعالیت‌های مختلف تقسیم می‌شود و ممکن است سرعت مورد نیاز یک دستگاه کاهش پیدا کند.

بنابراین اگر احساس می‌کنید اینترنت شما مخصوصاً شب‌ها کند می‌شود، تعداد دستگاه‌های متصل و میزان مصرف آن‌ها را نیز بررسی کنید.

۸. مشکل ممکن است از سایت یا سرور مقصد باشد

یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم هر زمان یک سایت یا سرویس با سرعت پایین باز شد، مشکل از اینترنت ماست.

اما همیشه این‌طور نیست.

سروری که به آن متصل می‌شوید نیز ظرفیت مشخصی دارد و ممکن است در یک زمان خاص تعداد زیادی کاربر هم‌زمان از آن استفاده کنند.

به همین دلیل ممکن است:

سرعت اینترنت شما خوب باشد، اما یک سایت یا سرویس خاص کند باز شود.

برای تشخیص بهتر، می‌توانید چند سایت مختلف را بررسی کنید. اگر فقط یک سرویس مشکل دارد، احتمال دارد مشکل مربوط به همان سرویس یا مسیر ارتباطی آن باشد.

۹. به‌روزرسانی‌های خودکار می‌توانند سرعت را مصرف کنند

سیستم‌عامل‌ها، نرم‌افزارها، بازی‌ها و حتی گوشی‌های هوشمند ممکن است در پس‌زمینه فایل‌های مختلفی را دانلود کنند.

برای مثال یک کنسول بازی می‌تواند یک به‌روزرسانی حجیم را در زمانی دانلود کند که شما در حال استفاده از اینترنت هستید.

در این حالت ممکن است تصور کنید اینترنت ناگهان کند شده است، در حالی که بخش قابل توجهی از پهنای باند توسط یک برنامه یا دستگاه دیگر مصرف می‌شود.

چرا معمولاً اینترنت در شب کندتر به نظر می‌رسد؟

یکی از پرتکرارترین پرسش‌ها این است که:

«چرا اینترنت شب‌ها کند می‌شود؟»

دلیل اصلی این است که شب‌ها معمولاً افراد بیشتری در خانه حضور دارند و فعالیت اینترنتی افزایش پیدا می‌کند.

در این ساعات استفاده از سرویس‌های ویدئویی، شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های آنلاین و دانلود فایل نیز می‌تواند بیشتر شود.

اما یک نکته مهم وجود دارد: کند شدن اینترنت در شب همیشه به معنای شلوغ بودن شبکه نیست.

اگر فقط در خانه شما و فقط هنگام استفاده از چند دستگاه خاص مشکل ایجاد می‌شود، احتمال دارد علت به مصرف داخلی شبکه مربوط باشد.

از طرف دیگر اگر تعداد زیادی از کاربران یک منطقه در یک بازه زمانی مشخص کاهش سرعت مشابهی را تجربه کنند، احتمال تأثیرگذاری شرایط شبکه بیشتر می‌شود.

آیا کند شدن اینترنت در ساعات خاص طبیعی است؟

تغییر جزئی سرعت اینترنت در شرایط مختلف می‌تواند اتفاق بیفتد، اما کاهش شدید و دائمی سرعت را نباید صرفاً طبیعی فرض کرد.

برای مثال اگر سرعت اینترنت شما در ساعات مختلف کمی تغییر می‌کند اما همچنان برای فعالیت موردنظر مناسب است، ممکن است مسئله خاصی وجود نداشته باشد.

اما اگر:

  • سرعت در ساعات خاص به‌شدت افت می‌کند؛
  • اینترنت مرتب قطع و وصل می‌شود؛
  • پینگ ناگهان افزایش پیدا می‌کند؛
  • کیفیت تماس تصویری افت می‌کند؛
  • بازی آنلاین دچار تأخیر شدید می‌شود؛
  • یا سرعت در تمام ساعات کمتر از حد انتظار است؛

بهتر است موضوع دقیق‌تر بررسی شود.

چطور بفهمیم مشکل از اینترنت ماست یا شلوغی شبکه؟

یکی از ساده‌ترین روش‌ها، مقایسه سرعت اینترنت در ساعات مختلف است.

برای این کار بهتر است یک آزمایش ساده انجام دهید.

مرحله اول: تست در ساعات خلوت

یک بار در صبح یا ساعتی که مصرف اینترنت کمتر است، سرعت اتصال را بررسی کنید.

مرحله دوم: تست در عصر

همان آزمایش را عصر انجام دهید.

مرحله سوم: تست در ساعات شب

در ساعتی که معمولاً بیشترین کندی را احساس می‌کنید، دوباره تست کنید.

برای اینکه نتیجه قابل مقایسه باشد، بهتر است هر سه بار:

  • از یک دستگاه استفاده کنید؛
  • در یک مکان باشید؛
  • از یک روش اتصال استفاده کنید؛
  • دانلود یا آپلود دیگری در پس‌زمینه نداشته باشید؛
  • و شرایط تست تا حد امکان مشابه باشد.

اگر در یک ساعت خاص اختلاف قابل توجهی مشاهده کردید، می‌توانید نتیجه را با وضعیت مصرف شبکه و تعداد دستگاه‌های متصل مقایسه کنید.

آیا افزایش سرعت سرویس همیشه مشکل را حل می‌کند؟

خیر. این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که هنگام انتخاب اینترنت باید به آن توجه کرد.

فرض کنید مشکل شما به دلیل کیفیت نامناسب سیگنال، شلوغی یک شبکه اشتراکی، محدودیت تجهیزات، مصرف هم‌زمان چند دستگاه یا مشکل سرور مقصد باشد.

در این شرایط، خرید یک سرویس با سرعت اسمی بالاتر لزوماً مشکل اصلی را برطرف نمی‌کند.

به همین دلیل بهتر است قبل از تصمیم‌گیری، ابتدا علت کندی اینترنت مشخص شود.

گاهی یک سرویس با سرعت اسمی کمتر اما پایداری و کیفیت بهتر، برای کاربر تجربه مطلوب‌تری نسبت به یک سرویس پرسرعت اما ناپایدار ایجاد می‌کند.

اینترنت اختصاصی بی سیم (Wireless) سان‌نت چه تفاوتی دارد؟

برای کاربرانی که پایداری و کیفیت اتصال برایشان اهمیت بیشتری دارد، اینترنت اختصاصی وایرلس می‌تواند گزینه متفاوتی نسبت به سرویس‌های پنلی و اشتراکی باشد. در سرویس اختصاصی، اتصال و پهنای باند اختصاص‌یافته به کاربر به شکل اختصاصی ارائه می‌شود و به همین دلیل مشکل رایج کاهش سرعت ناشی از اشتراک منابع میان تعداد زیادی کاربر، مانند آنچه ممکن است در برخی سرویس‌های پنلی و اشتراکی رخ دهد، مطرح نیست. اینترنت اختصاصی Wireless سان‌نت همچنین برای کاربرانی که به اتصال پایدار، سرعت مناسب، تأخیر پایین و کیفیت ارتباط اهمیت می‌دهند، می‌تواند انتخاب مناسبی باشد؛ به‌خصوص برای فعالیت‌هایی مانند بازی آنلاین، دورکاری، تماس تصویری و استفاده‌های حرفه‌ای که نوسان کیفیت اینترنت می‌تواند آزاردهنده باشد.

برای داشتن اینترنت پایدار باید به چه عواملی توجه کنیم؟

اگر هدف شما فقط رسیدن به یک عدد بزرگ در تست سرعت نیست و می‌خواهید در طول روز اتصال قابل‌اعتمادی داشته باشید، چند عامل اهمیت زیادی دارند.

نوع فناوری اتصال

فناوری مورد استفاده، یکی از اولین مواردی است که باید هنگام انتخاب سرویس بررسی شود.

کیفیت شبکه

ظرفیت و کیفیت زیرساخت سرویس‌دهنده می‌تواند روی تجربه نهایی شما تأثیرگذار باشد.

پایداری اتصال

برای بسیاری از فعالیت‌ها، ثابت بودن کیفیت اتصال از حداکثر سرعت مهم‌تر است.

پینگ و تأخیر

برای بازی آنلاین، تماس تصویری و بعضی فعالیت‌های حرفه‌ای، تأخیر پایین اهمیت زیادی دارد.

کیفیت سیگنال

در سرویس‌های بی‌سیم، کیفیت ارتباط و سیگنال اهمیت ویژه‌ای دارد.

تعداد کاربران و دستگاه‌ها

تعداد افرادی که هم‌زمان از یک اتصال استفاده می‌کنند نیز باید در نظر گرفته شود.

کیفیت مودم و تجهیزات

حتی بهترین سرویس اینترنت نیز با تجهیزات نامناسب نمی‌تواند بهترین عملکرد خود را نشان دهد.

سرعت بیشتر مهم‌تر است یا اینترنت پایدار؟

پاسخ به این سؤال به نوع استفاده شما بستگی دارد.

برای کسی که بیشتر فایل‌های حجیم دانلود می‌کند، سرعت دانلود اهمیت زیادی دارد.

اما برای فردی که بازی آنلاین انجام می‌دهد، فقط سرعت بالا کافی نیست و پینگ پایین و پایداری اتصال اهمیت زیادی دارند.

برای تماس تصویری نیز قطع و وصل نشدن و ثبات اتصال اهمیت زیادی دارد.

برای وب‌گردی و استفاده روزمره هم معمولاً یک اتصال پایدار و مناسب می‌تواند تجربه بهتری از یک اینترنت بسیار پرسرعت اما ناپایدار ایجاد کند.

بنابراین هنگام مقایسه سرویس‌های اینترنت، بهتر است فقط نپرسیم:

«سرعت این اینترنت چقدر است؟»

بلکه این سؤال‌ها را هم بپرسیم:

«چقدر پایدار است؟»

«در ساعات شلوغ چه عملکردی دارد؟»

«پینگ آن چقدر است؟»

«آیا پهنای باند بین کاربران زیادی به اشتراک گذاشته می‌شود؟»

جمع‌بندی؛ چرا سرعت اینترنت در طول روز تغییر می‌کند؟

سرعت اینترنت یک عدد کاملاً ثابت نیست و عوامل مختلفی می‌توانند باعث تغییر آن در ساعات مختلف شبانه‌روز شوند.

افزایش تعداد کاربران، بالا رفتن ترافیک شبکه در ساعات اوج مصرف، تغییر الگوی مصرف، ظرفیت زیرساخت، نوع فناوری اتصال، کیفیت سیگنال، تعداد دستگاه‌های متصل به مودم و حتی وضعیت سرور مقصد، از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند روی تجربه سرعت اینترنت تأثیر بگذارند.

به همین دلیل اگر اینترنت شما در ساعت خاصی کند می‌شود، بهتر است قبل از نتیجه‌گیری، چند بار سرعت و کیفیت اتصال را در ساعات مختلف بررسی کنید.

از طرف دیگر، هنگام انتخاب سرویس اینترنت نیز بهتر است فقط به عدد سرعت توجه نکنید. پایداری، کیفیت شبکه، تأخیر، نوع اتصال و نحوه اختصاص پهنای باند می‌توانند به همان اندازه مهم باشند.

اگر برای شما داشتن یک اتصال پایدار و قابل‌اعتماد اهمیت دارد، اینترنت اختصاصی Wireless می‌تواند یکی از گزینه‌هایی باشد که ارزش بررسی دارد؛ به‌ویژه برای کاربرانی که از نوسان سرعت سرویس‌های اشتراکی رضایت ندارند.